NIEKTÓRE STAROŻYTNE PRZEKŁADY BIBLII
Najbardziej wartościowym ze wszystkich tłumaczeń jest Septuaginta, będąca greckim przekładem Starego Testamentu z hebrajskiego oryginału. Mówi się, Ŝe było ono dokonane przez 72 uczonych Izraelitów w Aleksandrii, w Egipcie /nazwę zaś Septuaginta uŜyto dla zaokrąglenia sumy i pochodzi ona od nazwy 70 po łacinie/. Tłumaczenie to zostało rozpoczęte przez nich w roku 285 przed Chrystusem na rozkaz Ptolemeusza Filadelfa, który chciał mieć ten przekład dla biblioteki w Aleksandrii. Przekład ten ma wiele błędów i nieścisłości, na przykład w 1 księdze MojŜesza okresy chronologiczne są znaczniedłuŜsze niŜ w tekście hebrajskim. Często róŜni się on bardzo od tego jakim powinno być dosłowne tłumaczenie z hebrajskiego. To, co nadaje temu przekładowi wyjątkowe miejsce wśród przekładów Biblii to fakt, Ŝe był on właśnie przekładem Starego Testamentu Chrystusa i pisarzy Nowego Testamentu, a takŜe większości chrześcijan przez przeszło cztery wieki. Cytaty ze Starego Testamentu znajdujące się w Nowym Testamencie są zazwyczaj czerpane z tego tłumaczenia. Gdy jednak jakiś tekst był błędnie przetłumaczony i poprawka była konieczna, to Apostołowie nie wahali się poprawić tłumaczenia, jak to widać u św. Pawła w liście do Hebr.8:8-12 dotyczącej Nowego Przymierza z Jer.31:31-34, którą on aby tym więcej podkreślić doniosłość zawartej w niej prawdy, przełoŜył dosłownie poprawiając w około 12 szczegółach Septuagintę. JeŜeli jednak niedokładność przekładu nie wpływała natreść, na dowód której był on przytoczony, to pisarze Nowego Testamentu zazwyczaj nie poprawiali go, podobnie jak i my często cytujemy niezupełnie dokładny przekład AV bez poprawek, o ile to nie wpływa na zmianę treści. Inną sławną i bardzo waŜną wersją całej Biblii w przekładzie z hebrajskiego i greckiego dokonaną w swej pierwotnej formie około roku 170 po Chrystusie na język starorosyjski jest Peshito /prosty, zwykły/. Jest to najstarsze tłumaczenie całej Biblii i miało wielki wpływ przez pięć wieków, po czym mahometański podbój Syrii ograniczył jego znaczenie. To tłumaczenie i Rękopis Synaicki są najstarszymi świadectwami, Ŝe słowa w Obj.20:5, „A inni z umarłych nie oŜyli, aŜby się skończyło tysiąc lat" są interpolacją. Zarówno najstarszy grecki rękopis jak i najstarsze tłumaczenie nie mają tej części tego wiersza, co stanowi powaŜny dowód jej fałszywości. Na to teŜwskazuje następne zdanie: „Toć jest pierwsze zmartwychwstanie", podkreślając w zestawieniu niestosowność tej interpolacji w tym miejscu.Następny po Septuagincie najbardziej wpływowy przekład Biblii to tłumaczenie Biblii Hieronima /385 - 405 po Chrystusie /z języka hebrajskiego i greckiego na łacinę, zwaną Wulgatą ze względu na jego powszechne uŜywanie na Zachodzie. Przez więcej niŜ tysiąc lat królowało ono niepodzielnie w Kościele Zachodnim. Wyclif przyjął jeza podstawę swego pierwszego tłumaczenia całej Biblii na język angielski; jest ono równieŜ podstawą większości tłumaczeń Kościoła Rzymskokatolickiego na języki europejskie. Sobór /kościoła Rzymskokatolickiego/w Trydencie w roku 1563 oficjalnie uznał za autentyczny tekst Biblii, w ten sposób wywyŜszając je ponad hebrajskie i greckie oryginały. PapieŜ Damazy polecił Hieronimowi najuczeńszemu z ojców Kościoła Rzymskokatolickiego dokonać tego przekładu. Hieronim wyłączył apokryficzne księgi ze swego tłumaczenia, jako nie będące wyroczniami BoŜymi. Choć Damazy zgadzał się z nim, Ŝe nie były one z natchnienia BoŜego, jednak zewzględu na ich powszechne uŜywanie jako księgi budujące, aczkolwiek nie natchnione, skłonił go pomimo jego niechęci do ich przetłumaczenia. Sobór w Trydencie, pragnąc mieć rzekomy dowód z Biblii o modleniu się za zmarłych jako podstawę swej doktryny o czyśćcu, bo jedna z ksiąg Machabeuszów zawierała tekst mówiący o modleniu się za umarłych, ogłosił to jako doktrynę rzymskokatolicką, iŜ apokryfy stanowią część Biblii. Jak mało ten tekst dowodzi, Ŝe umarli rzymskokatolicy cierpią w czyśćcu jest widoczne z faktu, Ŝe za kaŜdym razem gdy modlimy się: Przyjdź Królestwo Twoje, to modlimy się za umarłych, choć nie wierzymy, by umarli posiadali świadomość a jeszczemniej by cierpieli w czyśćcu, tak jak w to wierzą rzymskokatolicy.Dwa najwaŜniejsze tłumaczenia na współczesne europejskie języki, to tłumaczenie całej Biblii przez Lutra z hebrajskiego i greckiego na język niemiecki i AV całej Biblii z hebrajskiego i greckiego na język angielski. Luter przełoŜył Nowy Testament na język niemiecki w latach 1521 - 1522 w Wartburgu, gdzie elektor Saksonii dał mu schronienie bezpośrednio po decyzji Sejmu w Worms, który go skazał na klątwę w Cesarstwie. Tłumaczenie to zostało wydane we wrześniu 1522 roku. Stary Testament w przekładzie Lutra ukazał się w 4 częściach: Część pierwsza - Pięcioksiąg MojŜesza, ukazała się w roku 1523, część druga i trzecia - księgi historyczne i poetyckie w roku 1524; a część czwarta -proroctwa, w roku 1532. Cała jego Biblia ukazała się w roku 1534. Do tłumaczenia Starego Testamentu uŜywał on wydania hebrajskiego Starego Testamentu dokonanego w Brescii w roku 1494, a do Nowego Testamentu drugiego wydania greckiego Nowego Testamentu Erazma. Korzystał on oczywiście z Wulgaty, a jeśli chodzi o Stary Testament, to miał pomoc Melanchtona, Bugenhagena i Crucigera. Czasy jego nie były czasami wielkich hebrajskich i greckich słowników, pracowicie jednak wykorzystywał on ubogie pomoce jakie były mu dostępne. Radził się on na przykład wielu rabinów i kupców izraelskich i innych, na placu jarmarku w Wittenberdze, gdy chodziło o znaczenie niejasnych i rzadko uŜywanych słów hebrajskich. On nawet kazał zabić krowę i pokrajać ją na części w jego obecności, pytając się uczonych Izraelitów o nazwy poszczególnych części po hebrajsku, gdy starał się zrozumieć znaczenie pewnych słów w Pięcioksięgu MojŜesza uŜywanych w związku z ofiarami. W swoim tłumaczeniu dąŜył on więcej do podaniaznaczenia po niemiecku zrozumiałego dla nieuczonych, a nie tylko o dosłowny przekład, który w swej szlachetnej prostocie, głębokim uduchowieniu i świetnej wszechstronności zalicza się do największych dzieł ludzkiego geniuszu. Poprzez swój przekład Biblii dosłowniestworzył on niemiecki język literacki, język panujący ludności niemieckiej. Wpływ jego nie ograniczył się tylko do ludzi mówiących po niemiecku. Tłumaczenie jego stało się podstawą duńsko-norweskiego przekładu /w 1524 r./, holenderskiego /w 1526-r./, szwedzkiego /w 1526 r./ i islandzkiego / w 1540 roku/, a takŜe przez Tyndala, a miało wpływ na przekład AV w roku 1611. cdn... w cz 5 PRZEKŁADY BIBLII NA JEZYK ANGIELSKI
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz