JĘZYK HEBRAJSKI POSIADA WSZYSTKIE POETYCKIE RODZAJE
Jeśli zaś chodzi o rodzaje poetyckiej kompozycji, to język hebrajski posiada wszystkie jej formy. Najszlachetniejszym ze wszystkich rodzajów poezji jest epika, której najwznioślejszym przykładem w języku angielskim jest „Raj Utracony” Miliona. Biblia zaś zawiera epikę najwyŜszego rodzaju i najszlachetniejszej formy a jest nią Boski Plan Wieków. Walka, która w tej epice się toczy, to walka pomiędzy Bogiem i Szatanem. Jej bohaterem i bohaterką jest Jezus i Kościół; ich towarzyszami są StaroŜytni i Młodociani Godni oraz Wielka Kompania; ciemnym charakterem tej epiki jest Szatan, jego zaś towarzyszami i zwolennikami są upadli aniołowie i źli ludzie. Jej sceną są niebiosa i ziemia. Wydarzenia tej epiki są tak róŜnorodne jak historia Biblii a czas jej trwania 7000 lat. Jej wynikiem i zakończeniem jest zniszczenie zła i jego sług, triumf sprawiedliwości i tych, którzy jej słuŜą. Ostatecznym zaś jej celem jest objawienie Boga Jego stworzeniom jako doskonałego w mądrości, sprawiedliwości, miłości i mocy. Są takŜe mniejsze utwory 30 epickie w Biblii. Do nich naleŜą na przykład Ŝycie Józefa i Estery. śaden ludzki utwór epicki nie moŜe równać się z Boskim Planem Wieków - Ŝaden nie jest godzien nawet wspominania, gdy się mówi o tej najcudowniejszej epice wszechświata. Dramat z kolei jest najwyŜszą formą poezji. Księga Ijoba jest to dramat, posiadający prolog, dialogi i epilog. Podstawą jej jednak jest epika, choć większa jej część ma formę dramatyczną. Księga Ijoba posiada równieŜ element liryczny, który moŜna znaleźć między innymi w klątwie /Ijoba 3/. Przedmioty jej dialogów są niezrównane, dokładnie dyskutowane, w sposób posiadający głębię myśli i piękno formy. Krytycy literaccy są jednomyślni, jeśli chodzi o księgę Ijoba, uwaŜając ją za najwspanialszy utwór literacki. Jeśli chodzi o poezję liryczną szczytem jej są Psalmy. W nich wszystkie uczucia ludzkiego serca są wyraŜone w całej długości, szerokości i głębokości. Gwałtowne oburzenie znajduje się w nich obok patosu i subtelności najtkliwszych uczuć. Strach i nadzieja przejawiają się w nich w najróŜnorodniejszych formach. Uwielbienie i adoracja, modlitwa i wychwalanie, skrucha i wiara, nadzieja i odwaga, oczekiwanie i praca - wszystko się w nich mieści. PoboŜność i prostota Psalmów sprawia, Ŝe budzą one współdźwięk we wszystkich tych, których serca są pełne poboŜności i prostoty. Są one zarazem ksiąŜką do modlitwy, zbiorem hymnów i podręczników poboŜności. Pocieszyły one, podniosły na duchu i dodały siły poboŜnym sercom więcej niŜ jakakolwiek inna ksiąŜka na świecie. Z wszelką pewnością jej autorzy czerpali głęboko z czary ludzkiego doświadczenia, we wszystkich jego ogólnych aspektach.Opisy ich doświadczeń dotykały ludzkich serc uczuciami społeczności, jakiej nie wydała Ŝadna inna księga świata. To wszystko sprawia, Ŝe Psalmy są uwaŜane za najpiękniejszy liryczny utwór ludzkości. Jeśli chodzi o rapsody, nie ma równych rapsodom Izajasza. W obu jego częściach, w rozdziałach 1 - 39 i 40 - 66 najwyŜsze tony rapsodu zostały osiągnięte. Charakterystyczne są wołania opisujące róŜne narody idące ku zatraceniu. ZauwaŜcie charakterystyczne wzywanie Izraela, witanie Królestwa BoŜego i Mesjasza, jego Króla. Znamienne są wezwania skierowane do duchowego Izraela. Występuje w nich rapsodyczne piękno i wzniosłość, jakiej nie ma równej w świecie. W księdze Ijoba, w Psalmach i w księdze Izajasza literatura osiągnęła najświętsze ze świętych miejsc, swe najwyŜsze niebiosa i wzniosły raj. Nie ma niczego w świecie, co by mogło im dorównać w sferze poetyckiej - w formie dramatu, liryki i rapsodu.Psalmy, które zawierają wiele pieśni MojŜesza, nie są jedynym 31przykładem biblijnej liryki. Poza rozrzuconymi tu i ówdzie wierszami, pierwszymi przykładami liryki są błogosławieństwa Jakuba dla dwunastu pokoleń /l MojŜ.49/ i pieśni MojŜesza i Marii wyraŜające radość z wyzwolenia przy Morzu Czerwonym /2 MojŜ.15/, które były śpiewane przez tańczących męŜczyzn i niewiasty przy odpowiadających im chórach, przy zharmonizowaniu muzyki i słów. Bardzo sławne zaiste są liryki MojŜesza podane w 5 Moj. 32 i 33. Pomiędzy księgami historycznymi są rozsiane tu i ówdzie pieśni lub kuplety. Pieśń Debory jest niewątpliwie pięknym przykładem utworu lirycznego, w którym występuje wiele z powyŜej wymienionych mechanizmów poezji hebrajskiej. Była to pieśń wojenna o niezrównanym pięknie, wzniosłości i sile, budząca entuzjazm i przygasłe ognie patriotyzmu w gnębionych i ciemięŜonym narodzie, poddanym niewoli, jakim był często Izrael wokresie sędziów. MoŜna równieŜ znaleźć w Biblii krótsze lub dłuŜsze ballady wojenne. Pieśń Anny jest pięknie zbudowaną liryką o majestatycznym temacie. W księdze Samuelowej i w Kronikach Dawid tu i ówdzie wybucha we wspaniałych lirykach, nie mówiąc juŜ o jego udziale w Psalmie 90 jemu przypisywanym i w innych, które on prawdopodobnie utworzył. Inni, jak Salomon, Asaf, Heman, Etan i MojŜesz, a takŜe nieznany więzień, autor Psalmu 137 razem z Dawidem dają nam pod natchnieniem BoŜym piękne, wzniosłe i potęŜne liryki, z których składają się Psalmy. Ezechiel i Izajasz dają nam piękne Psalmy jako poboŜne liryki; a nawet w Nowym Testamencie, gdzie poetyckie elementy występują mniej wyraźnie, mamy wspaniałe liryki, jak na przykład ody Zachariasza i Marii. Zwiastowanie Marii jest ubrane w poetycką formę, podobnie jak i chór anielski: „Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli”. Nawet nieŜyczliwi krytycy Biblii stawiają lirykę hebrajską jako poezję na czele liryk znajdujących się w jakiejkolwiek innej literaturze.Jest równieŜ inna forma poezji - poezja dydaktyczna - która obfituje w Biblii. Ta forma występuje w częściach Biblii zwanych częściami Mądrości - w Przypowieściach i Kaznodziei Salomona; równieŜ księga Ijoba ma swoje składniki poezji Mądrości. KsiąŜki tego rodzaju wyraŜają filozofię Izraela, która ma cechę duŜej praktyczności. W przeciwieństwie do niepraktycznej, spekulatywnej i niejasnej filozofii pogańskich Indii i Grecji oraz nominalnych chrześcijańskich narodów, filozofia Izraela była przede wszystkim praktyczna. Izraelici mają nawet nie natchnioną literaturę Mądrości w poezji dydaktycznej, jak to moŜna widzieć z dwóch apokryficznych ksiąŜek: Eklezjastyk i tak zwanej Mądrości Salomona, z której Ŝadna nie istnieje obecnie w hebrajskim. 32 Choć ksiąŜki te nie osiągnęły wzniosłości natchnionej dydaktycznej poezji Salomona, są one dobrymi przykładami poezji Mądrości, przewyŜszającej dydaktyczną poezję innych narodów. Krótkie, czasami luźno powiązane przypowieści Salomona i innych, które się ukazują w księdze Przypowieści, są nie tylko wspaniale skonstruowanymi utworami poetyckimi według kryteriów hebrajskiej sztuki poetyckiej lecz zarazem są najgłębszą filozofią. określającą postępowanie człowieka wobec Boga i bliźniego, jaka w ogóle istnieje. KtóŜzaprzeczy, Ŝe w poetyckim wysłowieniu Eklezjastyki przedstawia się problem ludzkiego istnienia w warunkach przekleństwa, tak jak on się przedstawiał umysłom róŜnych klas mniej lub więcej sceptycznych i przywiązanych do świata myślicieli, jak równieŜ ludzi głęboko wierzących i religijnych? KtóŜ posiadający właściwe ideały nie zgodzi się z ewentualnym rozwiązaniem zagadki ludzkiego istnienia w warunkach przekleństwa, tak jak ono przedstawia się umysłowi najmędrszemu wśród Izraelitów, zwaŜywszy na to, Ŝe czas pełnego rozwiązania nie nadszedł aŜ do chwili przyjścia Jezusa i Apostołów? Układ materiału, w miarę jak punkt widzenia róŜnych umysłów i róŜne wierzenia są kolejno przedstawione, a takŜe wzniosły sens poetycki przejawiający się w formie i myśli dowodzą, Ŝe ten poemat jest dziełem najwyŜszego geniusza jakim był Salomon.Nawet pieśni miłosne moŜna znaleźć w Biblii. Psalm 45 jest wspaniałym przykładem czystych pieśni miłosnych Izraelitów, w których zupełnie obce są wszelka zmysłowość i prymitywizm. Największą jednak pieśnią miłości, zarówno w Biblii jak i poza Biblią, jest pieśń Salomona - „Pieśń nad Pieśniami” /to znaczy najwyŜsza pieśń/, która jest Salomonowa. JuŜ nawet w jej doskonałym znaczeniu wyraŜa ona najszlachetniejsze przymioty prawdziwej ludzkiej miłości i zaślubin pomiędzy zakochanymi przeciwnej płci. W przedstawieniu tej miłości nie ma Ŝadnych elementów nieprzyzwoitych, szorstkich ani sprośnych. Jest tam lojalność wobec przyrzeczeń zaręczyn, stałość w uczuciu do nieobecnego ukochanego, gorącość uczuć przyszłych małŜonków przedstawiona w najpiękniejszy sposób. Wszystkie rodzaje wyraŜeń poetyckich są bogato rozsiane w tym poemacie i jest on piękny w najlepszym tego słowa znaczeniu. Ten wspaniały poemat miłości jest tym piękniejszy, gdy będziemy pamiętać, Ŝe jest on proroctwem ślubu miłości pomiędzy Chrystusem i Kościołem. Tylko, gdy tak jest on zrozumiany, jego najwyŜsze wzloty poetyckiego uczucia nabierająwłaściwych barw.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz